16 November 2026 –
Soms komt er een opdracht voorbij waarbij je snel moet kunnen schakelen. Maandag aan het einde van de middag krijg ik een mailtje van Kleefkracht, een bedrijf dat hoogwaardige signing ontwerpt, produceert en monteert voor onder andere bedrijven, overheden, musea en onderwijsinstellingen. Voor Theater aan de Parade in ’s-Hertogenbosch zijn twee sets grote, verlichte BAR-letters nodig, die onder andere tijdens het Kwekfestijn, het jaarlijkse Oeteldonkse carnavalsliedjesfestival, worden ingezet. De houten letters worden door Kleefkracht in samenwerking met het Boschveld Ambachtcentrum (BAC) gemaakt. Voor de verlichting kunnen ze wel wat technische ondersteuning gebruiken. En er is haast, want over acht werkdagen moeten de letters al klaar zijn voor hun eerste inzet.
Op het moment dat ik de aanvraag ontvang, is zelfs nog niet definitief besloten of de opdracht doorgaat. De onderdelen moeten nog worden geselecteerd en besteld, terwijl de beschikbare tijd steeds korter wordt. Toch is dit precies het soort opdracht waar ik graag mijn tanden in zet. Snel kunnen inspringen op een actuele behoefte, een praktische oplossing bedenken en vervolgens zorgen dat het ook daadwerkelijk werkt.

Van houten letters naar kermisverlichting
De opdracht bestaat uit het voorzien van twee sets BAR-letters van LED-verlichting. De letters worden gemaakt van multiplex en zijn opgebouwd als grote, open lichtbakken. In de voorzijde zijn gaten aangebracht voor de lampen. De bedrading en voeding worden aan de achterzijde gemonteerd.
De houten constructie wordt door Kleefkracht in samenwerking met het Boschveld Ambachtcentrum (BAC) verzorgd. BotBerg neemt de elektrische montage voor zijn rekening, inclusief het aansluiten van de lampen, wegwerken van de bedrading en monteren van de voeding.
Voor de verlichting is gekozen voor de E10 Multi LED-lampen van Multilight Holland. Het bijzondere aan deze lampen is de combinatie van een relatief eenvoudige LED-lichtbron met een transparante, gefacetteerde kunststof kap. Hierdoor ontstaat een mooi stervormig lichtpatroon dat zich over de houten achterwand verspreidt. Het resultaat lijkt veel meer op traditionele kermisverlichting dan op een gewone LED-lamp.

24 volt in plaats van 230 volt
Omdat de letters in een theateromgeving worden gebruikt, wordt er bewust gekozen voor 24 volt laagspanningsverlichting. De E10 Multi LED-lampen werken op 24 volt en hebben een opgegeven vermogen van slechts 0,6 watt per lamp.
Dat heeft een aantal voordelen:|
– lage voedingsspanning bij de lampen en de bijbehorende bedrading
– laag energieverbruik, ook bij tientallen lampen
– weinig warmteontwikkeling ten opzichte van traditionele gloeilampen
– lange levensduur en weinig onderhoud
– warme lichtkleur die goed past bij klassieke kermisverlichting
De benodigde 24 volt wordt geleverd door een voeding die de netspanning van 230 volt omzet naar 24 volt. Daarmee blijft de netspanning beperkt tot de voeding en de bijbehorende aansluitingen. De laagspanningszijde kan vervolgens door de letters worden verdeeld.
Dat is niet alleen praktisch tijdens de montage, maar ook een bewuste keuze voor een toepassing waarbij de letters worden vervoerd, opgesteld en gebruikt in een omgeving met veel publiek. Uiteraard moeten ook de voeding en de netspanningsaansluitingen worden bevestigd. Stekker in het stopcontact en dan is er licht!


Monteren, bedraden en nog eens bedraden
De grootste hoeveelheid werk zit niet zozeer in het plaatsen van de lampen, maar vooral in het aansluiten en wegwerken van alle bedrading. Iedere lamp krijgt zijn eigen aansluiting en alle lampen worden parallel op de 24V-voeding aangesloten.
De lampen worden aan de voorzijde in de daarvoor bestemde openingen gemonteerd. Aan de achterzijde worden de aansluitdraden langs de contouren van de letters geleid. Hiervoor gebruik ik kleine kabelbindervoetjes, ook wel tie-wrapvoetjes genoemd, die op het multiplex worden bevestigd.
De werkzaamheden bestaan uit:
– monteren van de E10-lampfittingen en transparante lampenkappen
– aansluiten en parallel bedraden van de afzonderlijke LED-lampen
– monteren van de tie-wrapvoetjes voor de kabelgeleiding
– bundelen en vastzetten van de bedrading met kabelbinders
– monteren en aansluiten van de 230V-naar-24V-voeding
– controleren van de aansluitingen en testen van alle lampen
Het lijkt misschien overdreven om zoveel aandacht aan de achterzijde te besteden, maar juist bij dit soort mobiele lichtobjecten is dat belangrijk. De letters worden vervoerd, opgesteld, aangesloten en na afloop weer opgeborgen. Loshangende bedrading is dan vragen om problemen.
Bovendien wil ik dat ook de achterkant er netjes uitziet. Niet omdat het publiek die te zien krijgt, maar omdat een verzorgde opbouw het onderhoud en eventuele reparaties een stuk eenvoudiger maakt.



Twee sets letters, één stevige constructie
De letters worden per set met twee zwarte metalen profielen aan elkaar verbonden. Daarmee ontstaat een stevige constructie waarbij de letters netjes ten opzichte van elkaar gepositioneerd blijven.
De profielen worden met bouten en moeren aan de achterzijde bevestigd. Ook de bekabeling wordt zo aangebracht dat deze bij het hanteren van de letters niet gemakkelijk beschadigd raakt. De voeding wordt eveneens aan de achterzijde gemonteerd, zodat deze zoveel mogelijk uit het zicht blijft.
Bij dit soort opdrachten komen verschillende disciplines samen. Een stukje houtconstructie, elektrotechniek, mechanische montage en vooral het zoeken naar een praktische oplossing die binnen de beschikbare tijd gerealiseerd kan worden.

Het resultaat: een verrassend lichteffect
Het moment waarop de spanning voor het eerst wordt ingeschakeld, blijft toch altijd leuk. De afzonderlijke LED-lampen veranderen de houten letters in opvallende lichtobjecten. Door de speciale kappen ontstaan tientallen stervormige lichtbundels die elkaar gedeeltelijk overlappen.
Vooral in een wat donkere omgeving komt het effect goed tot zijn recht. De combinatie van het lichte multiplex, de warmwitte LEDs en de gefacetteerde lampenkappen geeft de letters een uitstraling die doet denken aan klassieke theater- en kermisverlichting.
Wat ik zelf bijzonder vind, is dat het effect grotendeels ontstaat door de optische eigenschappen van de kunststof kappen. Er komt geen ingewikkelde elektronica of lichtsturing aan te pas. Een eenvoudige LED, een slim ontworpen kap en de juiste onderlinge positionering van de lampen zijn voldoende om een spectaculair resultaat te bereiken. En dat met LED-lampen van slechts 0,6 watt per stuk!



Op tijd voor de eerste inzet
De letters zijn bestemd voor Theater aan de Parade en worden bij verschillende evenementen ingezet, waaronder het Kwekfestijn. Tussen de eerste aanvraag en de opleverdeadline zitten slechts acht werkdagen. En in die periode moeten niet alleen de onderdelen binnenkomen, maar ook alle lampen worden gemonteerd, bedraad en getest.
Het is precies het soort opdracht waarbij een kleine, flexibele werkplaats zijn waarde kan bewijzen. Je hoeft niet eerst een uitgebreid ontwikkeltraject te starten, maar kunt direct schakelen, onderdelen bestellen en beginnen met bouwen. Daarbij helpt het natuurlijk dat je de benodigde kennis, gereedschappen en werkruimte al beschikbaar hebt.
Uiteindelijk staan de verlichte BAR-letters op hun plek tijdens het Kwekfestijn. Tussen de honderden bezoekers, de muziek en de overige verlichting vallen ze precies op zoals bedoeld. Een mooi resultaat, zeker wanneer je bedenkt hoe kort daarvoor de eerste aanvraag binnenkwam.


Waarom ik dit soort opdrachten leuk vind
Wat mij aanspreekt in dit soort projecten is de combinatie van snelheid, techniek en een direct zichtbaar resultaat. De uitdaging zit niet in het ontwikkelen van ingewikkelde elektronica, maar in het vinden van een oplossing die praktisch, betrouwbaar en binnen de beschikbare tijd te realiseren is.
Van het selecteren van de juiste componenten tot het laatste kabelbindertje aan de achterzijde. Het moet allemaal kloppen. En wanneer de letters uiteindelijk in een volle theaterzaal hangen en hun werk doen, geeft dat toch een bijzonder gevoel.
Een relatief eenvoudige technische opdracht, maar wel eentje waarbij snel kunnen schakelen het verschil maakt. Bovendien een mooi voorbeeld van Bossche samenwerking, waarbij Kleefkracht, het Boschveld Ambachtcentrum en BotBerg ieder vanuit hun eigen expertise bijdragen aan een gezamenlijk resultaat voor Theater aan de Parade.
Technische gegevens
– Project: twee sets verlichte BAR-letters voor Theater aan de Parade
– Realisatie: Kleefkracht, Boschveld Ambachtcentrum (BAC) en BotBerg
– Elektrische montage: BotBerg
– Constructie: multiplex letters met metalen verbindingsprofielen
– Verlichting: Multilight E10 Multi LED, warmwit
– Voedingsspanning lampen: 24 V
– Vermogen per lamp: 0,6 W
– Lichtkap: transparant, gefacetteerd kunststof
– Voeding: 230 V AC naar 24 V
– Bekabeling: parallel aangesloten LED-verlichting met kabelgeleiding en tie-wrapvoetjes
– Doorlooptijd: acht werkdagen tussen aanvraag en deadline

