27 Maart 2026 –
De inzet van 3D design en keramiek kan leiden tot mooie producten. Als experiment ga ik de inzet van deze uitdaging aan met als doel het creëren van kleurrijke decoratieve dieren — een leeuw, aap, koala en kikker. Ik wil zowel met gewone klei als met gietklei aan de gang. Voor de gewone klei giet ik een siliconen mal, waar ik de ingedrukte klei na de nodige droogtijd eenvoudig uit kan halen. Voor de gietklei giet ik een gipsen mal, waarin gietklei wordt gegoten en nadat er voldoende water door de gipsen poriën is verdwenen, de vorm als afdruk beschikbaar komt.
Wat heb ik gebruikt
– Bambu X1C 3D printer
– Tinkercad (3D modelleren en aanpassen)
– Thingiverse / Cults3D / Makerworld (bronmodellen)
– Resion Siliconen Gietrubber 1:1 Shore 40 (component A + B)
– GS 4608 Gips Supraduro
– Nakiplast modelleerklei
– Acrylaat 3 mm wit (bekistingswanden)
– Plieger wasmachine lekbak 700×700×100 mm
– Spectrum onderglazuur (meerdere kleuren)
– Blank glazuur
– Hobby-mesje, mengbekers, draaischijf
Op zoek naar 3D modellen
Op internet ga ik op zoek naar 3D modellen die als basis kunnen gaan dienen voor mijn dierentuin. Op Thingiverse, Cults3D en Makerworld loop ik door het grote aanbod heen van modellen die andere makers beschikbaar hebben gesteld voor niet-commerciële doeleinden. Zo vind ik onder andere de Cute Frog van DippyEggs uit 2025 — een compleet model van een vrolijke kikker. Dit is echter niet wat ik zoek. Mijn model moet plat tegen de muur geplaatst kunnen worden. Dus besluit ik wat rework te doen.
Rework in Tinkercad
In Tinkercad kun je dit soort modellen prima importeren en de liggingshoek van het object wijzigen. Ik besluit dat ik alleen de kop van de kikker wil hebben, met daarbij ook twee pootjes. Door het kikkermodel plat neer te leggen en een solide blok te gebruiken om de overtollige delen weg te snijden, ben ik vrij snel klaar met het resultaat. Dezelfde stappen herhaal ik met de leeuw, aap en koala. Omdat ze allemaal als een soort dierentuin bij elkaar geplaatst worden, is het van belang dat ze gelijksoortig van grootte zijn. Ik besluit dat een kader van 5 cm breed, 5 cm lang en maximaal 1,5 cm hoog de limieten zijn waarop ik wil werken. Na het nodige rework heb ik alle vier de dierenelementen klaar, juist geschaald — en leg ik ze in Tinkercad op een gemeenschappelijke onderplaat. Deze onderplaat dient in de volgende stap ook voor het opbouwen van zowel de siliconen als de gipsen mal.
3D printen op de Bambu X1C
De STL-bestanden gaan naar de Bambu X1C. Ik print de mastermodellen in wit PLA — geen bijzondere instellingen, gewoon een standaard kwaliteitsprint met voldoende detailresolutie om de diergezichtjes goed over te brengen naar de mal. Na het printen zijn de vier dieren netjes op hun gezamenlijke onderplaat beschikbaar. De kikker valt op door zijn dunne uitstekende pootjes — dat wordt later nog een uitdaging bij het uitdrukken van de klei.
De gietmal bouwen
Voor de gipsen mal bouw ik een bekisting van 3 mm wit acrylaat — de wanden worden nauwkeurig op maat gesneden en rechthoekig opgesteld rondom de 3D-geprinte mastermodellen. Een liniaal en wat geduld zijn hier je beste vrienden. De hoeken worden dichtgezet zodat er geen gips kan weglekken. Dan komt het gips — GS 4608 Gips Supraduro, een harde gietsteen die goed waterabsorberend is en stevig genoeg om meerdere gietsessies te doorstaan. Het gips wordt aangemengd en rustig ingeschonken. Na uitharding breek ik de acrylaat bekisting voorzichtig los — en daar ligt de mal.
Siliconen gieten met Resion gietrubber
Voor de siliconen mal gebruik ik Siliconen Gietrubber 1:1 Shore 40 van Resion — component A (base) en component B (hardener) worden in gelijke delen afgewogen en grondig gemengd. Het materiaal is donker van kleur en heeft een mooie vloeibare consistentie die alle details goed opneemt. Als lekbak gebruik ik een Plieger wasmachine lekbak van 700×700×100 mm — ideaal formaat om rustig te werken zonder dat gemorste siliconen je werkblad ruïneren. De mal wordt tot de rand gevuld en mag nu uitharden. Een klein detail dat ik meeneem: een 3D-geprint BotBerg-logo-inzetstuk in de mal — zo komt het logo straks in elk gegoten stuk terug.
Na uitharding maak ik de mal open. Het resultaat is scherp — alle details van de dierengezichtjes zijn keurig overgebracht. Met een hobby-mesje snijd ik eventuele overflow bij.
Klei drukken en laten drogen
Nu het echte werk begint. Nakiplast modelleerklei wordt in de siliconen mal gedrukt — stevig maar voorzichtig, zodat alle hoeken en details gevuld raken. De pootjes van de kikker vragen extra aandacht. Na het indrukken laat ik de stukken in de mal drogen. De siliconen mal laat de klei na droging makkelijk los — geen scheuren, geen gedoe. De gipsen mal absorbeert het water uit de gietklei, waardoor de klei ook daar netjes loslaat zodra er voldoende krimp is opgetreden.
Onderglazuur aanbrengen
De gedroogde stukken worden ingekleurd met onderglazuur — ik gebruik Spectrum-kleuren in oranje, geel, paars, rood en bruin. De dieren worden kleurrijk en speels geschilderd, met bewust afwijkende kleurcombinaties per exemplaar. Geen twee zijn hetzelfde. Op een draaischijf is het makkelijk werken — je kunt het stuk continu draaien zonder het met je handen te bezoedelen.
Het eindresultaat
Het resultaat mag er zijn. Tien kleurrijke dieren — leeuwen, apen, koala’s en kikkers — glanzend geglazuurd in felle kleuren. De mal werkt uitstekend voor seriematig werken: steeds een nieuw stuk indrukken, drogen, schilderen, bakken. De siliconen mal heeft geen scheidingsmiddel nodig en gaat meerdere tientallen stukken mee. Wat viel mee? De detailweergave van de 3D print in de siliconen mal is verrassend goed. Het BotBerg-logo komt subtiel maar herkenbaar terug in elk stuk. Wat viel tegen? De dunne pootjes van de kikker breken snel bij het uitdrukken — dat vraagt om wat oefening en een rustige hand.