18 Januari 2026 –
Wat is Meshtastic?
Vandaag ga ik aan de slag met Meshtastic. Je kunt Meshtastic zien als een soort WhatsApp zonder internet een open-source systeem waarmee je met goedkope LoRa-radio’s je eigen netwerk bouwt. Kleine nodes sturen berichten via de lucht naar elkaar door — dus zonder 4G/5G, zonder wifi en zonder provider. Community-driven en vooral: het werkt juist daar waar je bereik normaal ophoudt.
Meshtastic met een Heltec V3
Voor mijn setup gebruik ik een development board van Heltec, en meer specifiek de Heltec V3. Dit is een compact en betaalbaar board met een ESP32-S3 én een LoRa zend/ontvang-module. Eigenlijk is het een klein radio-processorboard: het draait Meshtastic firmware, kan LoRa-berichten verzenden en ontvangen, en vormt daarmee een node in een mesh-netwerk. Door z’n formaat en prijs is dit op dit moment één van de populairste instapboards.
Benodigdheden Heltec V3 Meshtec Client
– Heltec V3 ESP32-S3 met geintegteerde LoRa module
– Meshtastic-behuizing N33 voor plaatsing LiPo acu
– SMA connector antenne 863-928 Mhz
– 3000 mAh 3.7v 11.1 Wh Lithium accu
– USB-C kabel
– Meshtastic Web Flasher
– Torx schroevendraaier
Technische specificaties (Heltec V3)
De Heltec V3 gebruikt de Semtech SX1262 LoRa transceiver en ondersteunt daarmee in Europa de 868 MHz band (863–870 MHz). Daarnaast heeft het board alles wat je nodig hebt om snel te starten: USB-C, WiFi/Bluetooth voor koppeling met je telefoon, en een helder blauw OLED-scherm voor statusinformatie.
– ESP32-S3 @ 240 MHz
– USB-C connector
– SX1262 LoRa transceiver (863–870 MHz)
– WiFi 2.4 GHz + Bluetooth (BLE 5.0)
– OLED display 0,96” (128×64)
– Li-Po/Li-Ion accu-aansluiting met battery management
– 48 GPIO pins (waarvan ±20 “veilig” inzetbaar)
Het belang van een goede antenne
Het geheim van LoRa zit ‘m niet alleen in de elektronica, maar vooral in de antenne. LoRa is extreem gevoelig en zuinig, maar alleen als je het signaal ook écht goed de lucht in krijgt. Met een matige antenne voelt het alsof je met een portofoon in een koekblik staat te roepen. Met een goede antenne kun je je bereik zomaar 2× tot 10× vergroten en wel tot 30km overbruggen, met minder pakketverlies en een veel stabielere verbinding.
Stroomverbruik en gebruiksduur
De Heltec V3 heeft twee gezichten. In deep sleep verbruikt hij vrijwel niets (microampères) en zou hij theoretisch maanden mee kunnen. Maar bij normaal Meshtastic gebruik staat hij “aan”: de ESP32 draait, Bluetooth/WiFi kan actief zijn, het OLED doet mee en de LoRa-chip luistert en zendt af en toe. Dan zit je al snel op tientallen milliampères, met korte pieken tijdens zenden. Gebruik je ’m als client, dan kom je gemiddeld rond 20–40 mA uit. Met een 3000 mAh accu betekent dat grofweg 75–150 uur runtime. Bij intensiever gebruik (veel zenden of vaak OLED aan) gaat dat uiteraard sneller omlaag.
Wat kun je ermee?
Je kunt met Meshtastic tekstberichten sturen, je locatie delen (via GPS module of via de GPS van je telefoon), en simpele statusupdates doorgeven. Op een roadtrip, wandeling of op de camping is dat perfect: “waar sta je?”, “kom je naar het strand?”, “bier bij ons?” Maar het is ook een serieuze fallback als netwerken overbelast raken of instabiel worden. En het mooie is: iedere node kan (afhankelijk van rol) een bericht doorsturen, waardoor het bereik groeit zodra er meer nodes in de buurt staan.
Sensordata verzamelen met Meshtastic
Meshtastic is niet alleen handig voor chat, maar ook voor sensordata. Denk aan temperatuur, luchtvochtigheid, accuspanning, aanwezigheid of simpele statusmeldingen. Je bouwt daarmee je eigen mini-IoT netwerk zonder internet. Elke node kan data doorgeven via de mesh, waardoor je met één sensor ineens een veel groter gebied kunt afdekken. En hier wordt het interessant: via één gateway-node kun je die mesh vervolgens koppelen aan MQTT. Daarmee komt alles netjes binnen in je Home Assistant / Node-RED / dashboard. LoRa mesh voor het veldwerk, MQTT voor centrale logging, visualisatie en automatisering.
Sinds wanneer bestaat het, en wat is de toekomst?
Meshtastic is gestart begin 2020 vanuit de behoefte om off-grid met vrienden te kunnen communiceren, en is sindsdien hard gegroeid in hardware, apps en features. Ik zie de toekomst van Meshtastic als de decentrale portofoon 2.0: steeds betere encryptie, een eenvoudiger gebruikerservaring, meer integraties (MQTT/IoT), en op termijn zelfs lokale community meshes als alternatief noodnetwerk bij storingen of rampen. Van hobbyproject naar robuuste communicatie — en bovendien ook gewoon heel leuk als gadget.
Opstap naar MeshCore
MeshCore is een nieuwere variant op dit mesh-denken. Waar Meshtastic ideaal is voor laagdrempelige ad-hoc groepscommunicatie, is MeshCore meer ontworpen als een gecontroleerd netwerk met duidelijke infrastructuurrollen en extra aandacht voor security. Meshtastic is “plug & play”: kanaal kiezen, koppelen met je telefoon, klaar. Maar zodra je infrastructuur wilt bouwen (repeaters op hoogte, vaste dekking), dan komt MeshCore in beeld. Waar Meshtastic wat “socialer” voelt, voelt MeshCore vaak wat “netter” en voorspelbaarder.
Performanceverschillen: Meshtastic vs MeshCore
Bij mesh draait bereik om het aantal hops (hoe vaak een bericht wordt doorgestuurd). Meshtastic heeft een relatief lage hoplimit (vaak 3–7): snel en overzichtelijk, maar minder ver. MeshCore kan veel verder opschalen (tot 64 hops). In de praktijk voelt MeshCore vaak sneller en rustiger, omdat het netwerk minder “druk” is en routing strakker georganiseerd kan zijn. Ook het batterijverbruik kan lager uitvallen doordat clients minder hoeven mee te routen. Meshtastic is ideaal voor spontane groepen; MeshCore past beter bij georganiseerde netwerken.
Wat kost het om een Meshtastic netwerk op te zetten?
Voor een Meshtastic netwerk heb je minimaal twee nodes nodig. Dat kan prima met twee Heltec V3 boards, en voor performance is een betere antenne eigenlijk altijd het geld waard. Voor een eenvoudige peer-to-peer setup zit je grofweg rond €100. Wil je het serieuzer aanpakken met een centrale repeater, dan heb je een derde node nodig die autonoom kan draaien (accu of zonnecel). Zet je die repeater hoog en vrij, dan neemt je bereik ineens erg toe. Dat is vaak de echte “game changer” voor terrein-setup.
Line-of-sight: de basis voor long-range communicatie
Line-of-sight is bij LoRa/Meshtastic echt alles. Hoe vrijer het zicht tussen twee nodes, hoe verder je komt. Bomen, auto’s, gebouwen en heuvels slikken je signaal op alsof het er nooit geweest is. En communicatie vanuit een auto of gebouw is extra pittig: metaal en beton dempen enorm. Daarom: hoog, buiten en met een goede antenne — en dan verandert “leuk speelgoed” ineens in serieus bereik.
Toepassing van Meshtastic binnen mijn projecten
Regelmatig krijg ik de vraag om sensordata op remote locaties te meten, grafisch inzichtelijk te maken en te koppelen aan actiegerichte triggers. Meshtastic is daarin verrassend vaak een interessante optie. Met weinig energie kun je langdurig data verzamelen en via meerdere hops laten binnenkomen op een centrale database. Daar kun je analyses op loslaten en automatische acties aan koppelen. Dat zijn precies de functionele toepassingen met een hoog prototyping-karakter — en daarmee past het perfect binnen mijn scope.